Jak dbać o zabytki? - Poradnik

 

Poradnik strona tytuowa
          

Szanowni Państwo,

Opolszczyzna to jedna z najpiękniejszych przyrodniczo krain w Polsce. Rozległe równiny, rzeki i lasy tworzą krajobraz, który przez stulecia stał się tłem dla niezwykłych dzieł architektury wznoszonych przez kolejne pokolenia i kolejnych władców tej ziemi. Mimo licznych wojen wiele tych skarbów przetrwało do naszych czasów, sprawiając, że dziś Opolszczyzna jest jednym z najciekawszych pod względem kulturowym i architektonicznym regionem Polski. Najwcześniejsze późnoromańskie i gotyckie kościoły pamiętają czasy, kiedy kształtowała się piastowska państwowość Polski. Dzieła renesansu,

manieryzmu czy baroku dorównują najlepszym realizacjom polskim i europejskim. Rządziły tu największe dynastie Europy: Piastowie, Habsburgowie i Hohenzollernowie. Katolicyzm ścierał się z protestantyzmem. Od połowy XVIII w. poprzez cały wiek XIX był to obszar intensywnego rozwoju gospodarczego i postępu technicznego.

Materialnym odzwierciedleniem skomplikowanych relacji kulturowych są liczne zabytki, w tym przeszło trzy tysiące zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków, około 1200 stanowisk archeologicznych objętych ochroną konserwatorską i kilka tysięcy zabytków ruchomych wpisanych do rejestru zabytków. W dziełach tych odbijają się wpływy wielu kultur, które ścierały się na Śląsku oraz zmieniające się czasy i możliwości techniczne. Warto podkreślić, że dziedzictwo kulturowe to nie tylko kształt i substancja dzieł sztuki i architektury, ale także zamysł twórcy, jego kunszt oraz dawany sposób

wykonania dzieła. Dlatego chroniąc zabytek, należy pamiętać o jego aspekcie materialnym (forma, materiał), jak i niematerialnym (talent wykonawcy, metody i techniki).

Rokrocznie w blisko 1000 zabytków prowadzone są prace konserwatorskie, restauratorskie i roboty budowlane. Wiedząc, że przygotowania do ich realizacji sprawiają wiele problemów, przygotowaliśmy dla Państwa niniejszy poradnik, który wyjaśni krok po kroku właścicielowi lub posiadaczowi zabytku proces inwestycyjny. Ten informacyjno-edukacyjny poradnik prezentuje m.in. prawa i obowiązki właścicieli zabytków, przybliża normy regulujące ochronę zabytków i opiekę nad nimi zawarte w „Ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami” oraz przedstawia zasady i procedury prowadzenia prac w zabytkach.

Zachęcamy wszystkie osoby zainteresowane i działające na rzecz ochrony zabytków do zapoznania się z poradnikiem opracowanym na podstawie aktualnych aktów prawnych z dziedziny ochrony zabytków oraz doświadczeń praktycznych konserwatorów dzieł sztuki i pracowników urzędu konserwatorskiego. Mamy nadzieję, że niniejszy poradnik (pobierz PDF) będzie p omocny i ułatwi Państwu pokonanie trudności związanych z opieką nad zabytkiem.

                                                                                                                Opolski Wojewódzki Konserwator Zabytków

                                                                                              i pracownicy Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Opolu

       

 

Opolski Informator Konserwatorski, Opole 2012


oik2011okladka

 

W niniejszym tomie zostały zaprezentowane tematy dotyczące prac badawczych, konserwatorskich i adaptacyjnych w zabytkach nieruchomych.

Rok 2011 był przede wszystkim rokiem, w którym kończone były duże i interesujące projekty remontowo-konserwatorskie dotyczące cennych obiektów, stanowiących własność samorządów gminnych i powiatowych. Pracom konserwatorskim m.in. poddany został renesansowy zamek Prószkowskich w Prószkowie, pełniący obecnie funkcję domu pomocy społecznej. Uratowano najstarszy wiszący most żelazny w Europie wykonany w Ozimku, wyremontowano na potrzeby miejskiego ośrodka kultury willę Franklów w Prudniku. Obiekty te są charakterystycznym przykładem podejmowanych w ostatnich latach przez samorządowych właścicieli zabytków, działań zmierzających do przeprowadzania remontu budynków przy wsparciu inwestycji z funduszy unijnych. Wszystkie te obiekty zostały laureatami ogólnopolskiego konkursu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, zaś most w Ozimku został uhonorowany tytułem ZABYTEK ZADBANY w kategorii specjalnej: architektura przemysłowa i dziedzictwo techniki.

Działaniom konserwatorskim i adaptacyjnym przy Wieży Piastowskiej towarzyszyły szczegółowe badania obiektu i jego otoczenia. Wyniki tych badań, które wyodrębniły w zabytku dziesięć faz budowlanych, przedstawiono w części II Informatora.

Ważnym aspektem pracy wojewódzkiego urzędu ochrony zabytków pozostają działania zmierzające do rozpoznania i zachowania zabytków ruchomych. Dzięki współpracy z Akademią Sztuk Pięknych w Krakowie zostały przeprowadzone prace konserwatorskie przy obrazie Matki Boskiej Wspomożycielki z Piotrowic Nyskich, a jednocześnie powstała interesująca praca magisterska dotycząca wspólnych cech warsztatowych tego obrazu z analogicznym przedstawieniem Maryi z Ligoty Wielkiej (pierwotnie z pałacu w Ściborzu).

            Istotną część Informatora zajmują artykuły poświęcone tematyce archeologicznej. Dzięki zrealizowanym w roku 2011 badaniom została uzupełniona wiedza na temat historycznej zabudowy m.in. Namysłowa i Głogówka oraz fortyfikacji miejskich Byczyny.

Opolski Informator Konserwatorski, Opole 2010

oik2010 test Tom podzielony został na rozdziały poświęcone wybranym zagadnieniom. Rozdział dotyczący prac konserwatorskich otwiera artykuł Jerzego Skarbka poświęcony problematyce badawczej i konserwatorskiej kolorystyk kamienic brzeskich. W artykule Anny Molendy zostały przedstawione prace konserwatorskie realizowane przy zabytkach ruchomych w latach 2008-2009. Natomiast artykuł Anny Strzody i Anny Molendy wykracza poza ustalone w informatorze ramy czasowe i przedstawia prace konserwatorskie przy polichromowanym ołtarzu w kaplicy Opersdorffów w Głogówku, realizowane przez śp. Leszka Nizińskiego, i śp. Zenona Bradke zasłużonych dla ratowania zabytków opolskich konserwatorów, zmarłych w ostatnich latach. W rozdziale badania i odkrycia prezentujemy materiał opracowany przez Joannę Szot z Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków Oddział Terenowy w Opolu poświęcony potrzebom badawczym kościołów szkieletowych, w następnym artykule Elżbieta Molak i Anna Rawska-Skotniczy omawiają stan techniczny szkieletowej wieży dzwonniczej kościoła w Kościerzycach. W kolejnych artykułach autorzy prezentują wyniki niezwykle interesujących badań archeologicznych, dr Magdalena Przysiężna Pizarska i Daria Wojtyra w Byczynie, zaś dr Marek Bednarek w Nowej Cerekwi. Rozdział poświęcony sprawozdaniom i komunikatom zawiera informacje na temat działań realizowanych przez urząd konserwatorski w zakresie udzielanych dotacji oraz zadań wykonywanych w wydziale zabytków ruchomych. Przedstawione zostały także sprawozdania z badań archeologicznych w Gostomii, Ligocie Oleskiej i w Opolu przy ul. Kominka 4.

Polecam Państwu rozdział poświęcony dyskusji na różne związane z ochroną zabytków opolskich tematy, w tym związane z historią konserwacji czy technik budowlanych. Ksiądz dr hab. Grzegorz Poźniak prezentuje firmę organomistrzowską Jakoba Spiegla działającą na terenie Górnego Śląska w XIX wieku, zaś ks. prof. Piotr Paweł Maniurka opowiada o życiu i twórczości Łukasza Mrzygłoda, artysty i konserwatora, autora licznych prac konserwatorskich i restauratorskich zabytków opolskich w drugiej ćwierci XX wieku. Na koniec zaś polecam zapoznanie się z tekstem Mirosława Leśniewskiego, w którym autor przedstawia refleksje na temat architektury i tradycyjnych ogrodzeń wiejskich. (Ze wstępu do tomu, aut. Iwona Solisz Opolski Wojewódzki Konserwator Zabytków)

Aktualności

Opolski Wojewódzki Konserwator Zabytków informuje, że w związku z koniecznością zastosowania procedur epidemiologicznych od dn.24.09.2020... Czytaj więcej...

Opolski Wojewódzki Konserwator Zabytków informuje, że w związku z pracami remontowymi od dnia 15 września 2020 roku archiwum... Czytaj więcej...

Prace konserwatorskie

Pod koniec sierpnia 2020 r. zakończono pierwszy etap renowacji okien witrażowych w kościele paraf. pw. św. Jana Ewangelisty w Paczkowie. Prace przy... Czytaj więcej...

Po wydaniu zaleceń konserwatorskich ruszyły zgodnie z pozwoleniem Opolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków prace konserwatorskie... Czytaj więcej...

Wydarzenia

Rozpoznany herb miejscowości Michałów znajduje się w częściowo zachowanym murze gotyckim, otaczającym  kościół św. Józefa.... Czytaj więcej...

Tydzień temu pokazaliśmy fragment polichromii, która została odkryta w 2010 r. w kościele cmentarnym pw. św. Wawrzyńca w Laskowicach, gm.... Czytaj więcej...

Polecamy

Dzisiaj herb umieszczony na gotyckim murze... Za tydzień rozwiązanie.

Dyrektor Oddziału Terenowego Narodowego Instytutu Dziedzictwa w Opolu oraz Dyrektor Centralnego Muzeum Jeńców Wojennych zapraszają na otwarcie... Czytaj więcej...

 

bip

 

PUBLIKACJE
O ZABYTKACH OPOLSZCZYZNY

Poradnik strona tytuowa

Zachęcamy do przeczytania poradnika  Więcej >>

 

link

 

ZABYTEK CHRONIONY
PRAWEM