EDD



więcej

Konkursy



więcej

Szlaki



więcej

Galerie



więcej
 

Zespół klasztornyGóra Św. Anny to najwyższe wzniesienie Masywu Chełmskiego w obszarze Wyżyny Śląskiej. Na jej szczycie umieszczony jest pątniczy kompleks kościelno-franciszkański, składający się z kościoła św. Anny Samotrzeciej, klasztoru franciszkanów, przy których od zachody i północy znajduje się dziedziniec arkadowy, tzw. Rajski Plac.

W skład kalwarii wchodzi też zespół kaplic przydrożnych położonych na stokach góry przy "Drodze Męki Pańskiej" i "Dróżkach Matki Boskiej". Jest to najpiękniejszy przykład komponowanego krajobrazu kulturowo-przyrodniczego w województwie opolskim.

Początki obecnego kultu sięgają XV wieku, kiedy to według legendy jakiś hiszpański książę wracający wołami z wyprawy wojennej miał wybudować na szczycie góry Chełmskiej kościółek. W 1504r. do istniejącego na Górze Chełmskiej kościółka sprowadzone zostały przez księcia saksońskiego - Jerzego relikwie św. Anny. Stąd też w poł. XVI w. Górę Św. Anny oznaczono imieniem św. Jerzego. Pod koniec XVI w. występuje już potwierdzona dokumentami nazwa Góra Św. Anny.

W poł. XVII w. podjęto decyzję o osiedleniu na Górze Św. Anny franciszkanów reformatów i wtedy też zbudowano tu z fundacji rodu Gaschinów pierwszy drewniany klasztor.  Wnętrze klasztoruNa pocz. XVIII w. opolski architekt włoskiego pochodzenia Domenica Signo projektuje kalwarię na wzór Kalwarii Zebrzydowskiej. Początkowo powstały 3 duże kościoły i 30 kaplic Męki Pańskiej, w późniejszym czasie pozostałe kaplice - stacje kalwaryjne.

W 1749r. ukończono budowę nowego kamiennego budynku klasztoru, a w kolejnych latach zbudowano przed fasadą kościoła dziedziniec arkadowy, tzw. Rajski Plac i kolejne kaplice. Wiek XIX w. to burzliwe lata w historii tego miejsca. Wtedy na podstawie Dekretu Sekularyzacyjnego usunięto franciszkanów z Góry Św. Anny, a całą kalwarię przekazano w wolne użytkowanie biskupowi wrocławskiemu. W tym czasie nastąpiły remonty i rozbudowy budynków kalwarii.

Zakonnicy tu powracali i ponownie ich wypędzono, aż do 1945r. kiedy to ostatecznie powierzono im opiekę nad sanktuarium kalwaryjnym i sprawują ją do dziś. Widok schodówObszary kalwarii na Górze Św. Anny to przykład historycznego krajobrazu komponowanego, w którym, przy zachowaniu właściwych proporcji, łączą się elementy kulturowe wynikające z działań człowieka z naturalnym ukształtowaniem terenu.

Szczyt Góry Chełmskiej zwieńcza kompleks kościelno-franciszkański uformowany na wzór włoskiej koncepcji "Sacro Monte". Poszczególne kaplice (stacje pielgrzymkowe) umieszczone na zboczu góry i idealnie wkomponowane w krajobraz, tworzą efekt kompozycyjny w postaci panoramicznego typu "otwartego" chętnie stosowanego we włoskich założeniach kalwaryjnych.

Prof. A. Mitkowska zauważa, że jest to typ krajobrazowej odmiany parku manierystyczno-barokowego, gdzie dominuje swoboda, otwartość i nieregularność, a jednocześnie istnieją elementy regularnej kompozycji renesansowej i barokowej. Prezydent RP rozporządzeniem z dnia 14 kwietnia 2004r. (Dz.U. z 2004r., Nr 102, poz. 1061) uznał Górę Św. Anny za pomnik historii.

 

bip

 

PUBLIKACJE
O ZABYTKACH OPOLSZCZYZNY

oik2012okladka

W Opolskim Informatorze Konserwatorskim z 2012 r. można Więcej >>

 

ZABYTEK CHRONIONY
PRAWEM