Ruchome



więcej

Nieruchome



więcej

Archeologia



więcej
 

Odsłonięcie wsporników w nawie południowej pocysterskiego kościoła w Jemielnicy

W dniu 3 marca 2017 r. w pocysterskim, pochodzącym z przełomu XIII i XIV wieku kościele parafialnym pw. Wniebowzięcia NMP w Jemielnicy odbyła się komisja konserwatorska z udziałem Opolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, Elżbiety Molak i rzeczoznawcy Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, ks. prof. Piotra Pawła Maniurki. Komisja miała na celu ustalenie kolorystyki wnętrza kościoła parafialnego na podstawie odkrywek warstw malarskich (badań stratygraficznych), przeprowadzonych w nawie głównej i bocznych. Opolski Wojewódzki Konserwator Zabytków uznała, że dla stworzenia pełnej koncepcji kolorystycznej wnętrza świątyni należy oczyścić wsporniki w nawie południowej oraz przebadać warstwy barwne w górnych partiach ścian.

Po przeprowadzeniu zaleconych prac przy wspornikach w nawie południowej odsłonięto rzeźbione wsporniki reprezentujące najprawdopodobniej styl romański, dekorowane motywem maswerku i palmety oraz fantastycznym stworem o podwójnym tułowiu, ukazanym w układzie antytetycznym.

oprac. Katarzyna Długosz-Niedbalec

 

Kościół parafialny pw. Wniebowzięcia NMP w Jemielnicy, fot. 1-4 aut. Elżbiety Molak, fot. 5-7 aut. Sylwi Namyślak.

 

Kosci w Jemielnicy fot. E. Molak 3 Koci w Jemielnicy fot. E. Molak 2 Koci w Jemielnicy fot. E. Molak
Koci w Jemielnicy fot. E. Molak 3  Koci w Jemielnicy fot.E. Molak ten  Koci w Jemielnicy fot. E. Molak 5 ten

 Jemielnica fot. E. Molak ten

 

 

 

Zakończenie prac remontowych przy dachach zamku w Głogówku i Niemodlinie

 

Zakończenie prac remontowych przy dachach zamku w Głogówku i Niemodlinie

W 2016 r. Opolski Wojewódzki Konserwator Zabytków dokonał odbioru końcowego remontu zabezpieczającego konstrukcji więźb dachowych oraz pokrycia połaci dachowych renesansowego zamku w Głogówku i w Niemodlinie.

We wrześniu 2016 r. zakończono prowadzone od 2014 r. prace remontowe przy XVI-wiecznym zamku w Głogówku, które obejmowały:

- impregnację i częściową wymianę niektórych elementów więźby dachowej z zachowaniem materiału i konstrukcji;

- wzmocnienie istniejącej więźby dachowej skrzydła zachodniego;

- wymianę zniszczonego pokrycia dachu z dachówki karpiówki na dachówkę angobowaną kroju zaokrąglonym, w kolorze naturalnym i płomieniowym;

- zmianę technologii ułożenia dachówki z istniejącej ułożonej w tzw. koronkę na ułożoną w łuskę;

- wykonanie niezbędnych obróbek blacharskich – koszy, naroży, okapów oraz zamontowanie rynien i rur spustowych z zastosowaniem blachy cynkowo-tytanowej;

- przemurowanie kominów poddasza do zwieńczenia i otynkowanie ich tynkiem wapienno-piaskowym, przemurowanie korony muru wraz z obróbką blacharską wieńczącą;

- odtworzenie zawalonego odcinka gzymsu wraz ze zwieńczeniem ściany;

- wymianę pokrycia hełmów wież południowych z istniejącej blachy stalowej malowanej na blachę miedzianą;

- zabezpieczenie nawierzchni tarasu;

- odtworzenie kanalizacji deszczowej z zamku górnego wraz z ujęciem i odprowadzeniem wód opadowych;

- odtworzenie instalacji odgromowej.

W trakcie remontu dachów realizowanych w latach 2014-15 w części północnej skrzydeł Dolnego i Górnego zamku oraz skrzydła wschodniego Dolnego Zamku przeprowadzono badania architektoniczne, sfinansowane ze środków Opolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Podczas badań rozpoznano i zidentyfikowano fragmenty profilowanych późnorenesansowych stropów malowanych. W obrębie wieży zegarowej wieńczącej wschodnie skrzydła zamku na płaszczyźnie żagla sklepiennego odnaleziono wyrytą w tynku datę: 1672. Badania objęły również pierwotny szczyt wschodni skrzydła północnego Zamku Górnego. Okazało się, że partia w obrębie poddasza posiada oryginalną formę sprzed dobudowy Zamku Dolnego. Badania tynków pierwotnego szczytu ujawniły jego bogatą polichromowaną dekorację, w tym wykonaną techniką sgraffito.

            W grudniu 2016 r. zakończył się remont dachu niemodlińskiego zamku zbudowanego w stylu późnorenesansowym z przekształceniami późnobarokowymi i neogotycką kaplicą. Prace zabezpieczające obejmowały:

- wymianę elementów konstrukcyjnych drewnianej więźby dachowej, jej wzmocnienie i odgrzybienie;

- wymianę i remont pokrycia połaci dachowych z zastosowaniem specjalnej dachówki ceramicznej o wykroju trójkątnym, w kolorze naturalnym i antracytowym, układaną w romby; między wieżami, na skrzydle wschodnim położono dachówkę jednobarwną.

            Ponadto zakończono prace polegające na zabezpieczeniu elementów konstrukcyjnych zamku: ścian zewnętrznych, drewnianych stropów II i III kondygnacji, sklepień kaplicy. Wzmocniono filary w krużganku, wykonano klamrowanie ścian wraz z wypełnieniem pęknięć, naprawiono nadproże w III kondygnacji. Przeprowadzono również hydrofobizację tynków zewnętrznych wraz z ich częściowym uzupełnieniem.

oprac. Jakub Hendzel, Katarzyna Długosz-Niedbalec

 Na stronie głownej zdjęcie widokówki z zamkiem w Głogówku (fot. maras, ze strony: dolny.slask.org.pl).

Niżej zdjęcia zamku w Głogówku po remoncie dachu (fot. J. Hendzel).

Zamek w Gogwku fot. J. Hendzel 2 Zamek w Gogwku fot. J. Hendzel 3 Zamek w Gogwku fot. J. Hendzel 4

 

 Poniżej zdjęcia zamku w Niemodlinie: nr 1 - zdjęcie widokówki z 1915 r. z zamkiem w Niemodlinie (ze strony: dolny.slask.org.pl), nr 2-4 zdjęcia zamku w Niemodlinie przed remontem dachu (fot. z archiwum WUOZ-u w Opolu); nr 5-6 zdjęcia zamku w Niemodlinie po remoncie dachu (fot. I. Solisz)

Zamek w Niemodlinie na widokwce z 1915 r. fot. ze str. www.zamki mini Zamek w Niemodlinie fot. WUOZ w Opolu 2 Zamek w Niemodlinie fot. WUOZ w Opolu 3
Zamek w Niemodlinie fot. WUOZ w Opolu Zamek w Niemodlinie fot. I. Solisz 2 Zamek w Niemodlinie fot. I. Solisz
     

Ratujemy barokowy pałac w Turawie

Barokowy główny korpus (skrzydło południowe) pałacu w Turawie został wzniesiony w latach 1728-30 staraniem Marcina von Löwencrona, właściciela od 1712 r. dóbr turawskich, według najprawdopodobniej projektu opolskiego architekta Adama Tentscherta. W 1751 r. do korpusu od południa dobudowano z inicjatywy Antoniego von Löwencrona kaplicę w formie pięciobocznej wieży zwieńczonej baniastym hełmem z latarnią. W latach 1760-61 pałac został rozbudowany przez mistrza murarskiego Leopolda Lechnera o północne skrzydło na planie prostokąta, pierwotnie połączone ze skrzydłem południowym bramą. W 3 ćw. XIX w. za sprawą nowego właściciela pałacu Karla hrabiego von Garnier-Turawa nastąpiła przebudowa pałacu, przede wszystkim wnętrz w formach neorokokowych. Dodatkowo oba skrzydła budowli zostały powiązane ze sobą nowym wąskim budynkiem. Tuż przed II wojną światową rodzina Garnierów przekazała pałac na sierociniec, a w 1945 r. rezydencja została przejęta od Hubertusa hrabiego von Garnier-Turawa przez Skarb Państwa Polskiego. W pałacu mieściło się prewentorium, dom dziecka, a także Urząd Gminy Turawa. Obecnie rezydencja jest własnością prywatną.

Od wielu lat – niestety – pogarsza się stan techniczny, wpisanego w 1956 r. do rejestru zabytków nieruchomych województwa opolskiego, pałacu w Turawie. W takcie wielu oględzin pracownicy Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Opolu opisali istotne uszkodzenia lub zniszczenia konstrukcji budynku, zagrażające trwałości zabytku. Nieszczelności w pokryciu dachu oraz brak odpowiedniego orynnowania spowodowały osłabienie struktury murów, zamakanie tynków, zacieki i spękania dekoracji sztukatorskiej w pomieszczeniach pałacu. Dodatkowo brak izolacji przyczynił się do zagrzybienia dolnej partii budynku. Pod wpływem zawilgocenia nastąpiło odspojenie od podłoża oraz osypywanie się tynków zewnętrznych i detali architektonicznych. Również stropy nad drugą kondygnacją, które uległy nieznacznemu ugięciu, noszą ślady licznych spękań, zacieków oraz ubytków tynku na powierzchniach sufitów. Coraz większej destrukcji podlegają stalowe konstrukcje balkonów, zadaszenie nad wejściem głównym oraz żeliwny wykusz.

Po przeprowadzeniu kontroli Opolski Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał w 2013 r. właścicielowi obiektu nakaz przeprowadzenia robót budowlanych i prac konserwatorskich, zabezpieczających pałac w Turawie przed zniszczeniem.

W 2016 r. w ramach prowadzonego administracyjnego postępowania egzekucyjnego Opolska Konserwator Zabytków, mgr Iwona Solisz przeprowadziła remont zastępczy pałacu. Dnia 14 września 2016 r. dokonano odbioru następujących prac budowlanych, ograniczających proces destrukcji budynku rezydencji:

- zabezpieczenie konstrukcji dachu nad częścią północną pałacu, obejmujące wzmocnienie i wymianę całkowicie zniszczonych elementów więźby dachowej oraz wykonanie szczelnego pokrycia papą termozgrzewalną;

- zabezpieczenie nieszczelności dachu krytego dachówką poprzez uszczelnienie dachówek zaprawą wapienną;

- oczyszczenie, udrożnienie i uzupełnienie orynnowania;

- zabezpieczenie stwarzających zagrożenie elementów metalowych balkonów, zadaszenia nad wejściem głównym oraz żeliwnego wykusza;

- zabezpieczenie fragmentu detalu architektonicznego elewacji;

- podparcie ugiętych stropów ponad II kondygnacją z zabezpieczeniem sztukaterii na sufitach.

Dzięki powyższym działaniom remontowym wstrzymano degradację budynku, jednak zniszczone wcześniej elementy konstrukcyjne i dekoracyjne wymagają przeprowadzenia jak najszybciej kompleksowych prac renowacyjnych i konserwatorskich.

oprac.Katarzyna Długosz-Niedbalec

 

Pałac w Turawie po remoncie zastępczym

Paac w Turawie fot.WUOZ w Opolu5 Paac w Turawie fot.WUOZ w Opolu6 Paac w Turawie fot.WUOZ w Opolu
Paac w Turawie fot.WUOZ w Opolu4 Paac w Turawi fot.WUOZ w Opolu2 Paac w Turawie fot. WUOZ w Opolu3

 

Dach brzeskiego ratusza w remoncie

Ratusz w Brzegu, wzmiankowany już w 1358 r., jest jedną z najokazalszych renesansowych budowli świeckich na Śląsku. Obecna siedziba władz miejskich została wzniesiona w latach 1569-77 na miejscu spalonego gotyckiego budynku z inicjatywy księcia Jerzego II. Urzeczywistnienia projektu włoskiego architekta Bernarda Niurona podjął się Lombardczyk Jakub Parr, pracujący wcześniej przy renesansowej przebudowie zamku w Brzegu. W pracach budowlanych, które przewidywały wzniesienie ratusza wraz z ławami obuwniczymi i chlebowymi oraz budami śledziowymi, konsultacjami wspierali go architekci wrocławscy Krzysztof i Jakub Grossowie. Wykonawcami zaś robót kamieniarskich byli Asman, Baltazar Wiesmann, Jezry Kenner, Wacław Krobner z Kłodzka i Eliasz Massara, natomiast ciesielskich – Hans Seiler. Wiek XVII i XVIII zaowocował przebudową niektórych wnętrz m.in. Wielkiej Sali Stropowej z 1646 r. oraz wczesnorokokowej Sali Rajców z 1746 r. Późniejsze przekształcenia nie wpłynęły w sposób zasadniczy na bryłę brzeskiego ratusza. Wybudowany na planie podkowy, wokół wewnętrznego dziedzińca ma dwie kondygnacje nakryte dachem siodłowym. Reprezentacyjna elewacja zachodnia otwiera się loggią arkadową, ujętą dwoma kwadratowymi ryzalitami i czworoboczną wieżą przedłużającą skrzydło północne ku wschodowi.

W czerwcu 2016 r. rozpoczęto zgodnie z pozwoleniem Opolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków prace remontowo-konserwacyjne przy ratuszu. Pierwszym etapem działań naprawczych, jakich podjęły się władze miasta jest remont dachu. Po rozebraniu pokrycia dachowego w dniu 15.06.2016 r. została zwołana narada techniczna, w której uczestniczyli pracownicy Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Opolu, inwestor oraz autorzy projektu remontowego. Dyskusja dotyczyła złego stanu zachowania modrzewiowej więźby dachowej, pochodzącej prawdopodobnie z ok. 1746 r., a może nawet z 1573 r. Mimo że elementy drewnianego szkieletu dachu są osłabione i w pewnym stopniu uszkodzone przez nieaktywne obecnie drewnojady, to jednak odkrycie barokowej, a być może renesansowej więźby jest wyjątkowo cennym świadectwem minionej przeszłości. Dlatego też zebrani dyskutowali nad najlepszą metodą zabezpieczenia historycznej więźby brzeskiego ratusza.

oprac. Katarzyna Długosz-Niedbalec

 

Więźba dachowa ratusza w Brzegu (fot. P. Godlewski)

 

 

RB wiba1 RB wiba 2 RB wiba3    
 RB wiba 4  RB wiba5  RB wiba9    

 

  

 


 

Prace konserwatorskie - Nieruchome

Na obszarze województwa opolskiego zlokalizowanych jest blisko 3 tysiące obiektów zabytkowych nieruchomych wpisanych do rejestru województwa opolskiego i ok. 25 tysięcy ujętych w wojewódzkiej ewidencji zabytków. W skład powyższego zasobu wchodzą m.in. obiekty sakralne (kościoły, kaplice) o dużym nasyceniu drewnianą architekturą szczególnie w północnej i północno – wschodniej części województwa, budynki użyteczności publicznej (banki, budynki administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego, obiekty pozostające w zasobie służb penitencjarnych i wojska), zespoły pałacowo – parkowe, zespoły zieleni komponowanej, zespoły dworsko – folwarczne, cmentarze i miejsca pamięci narodowej, zespoły i pojedyncze obiekty zabytków techniki np.

  • ž  Hutnictwo żelaza i szkła, energetyka (elektrownie, gazownie)
  • ž  Kompleksy fabryczne (zakłady włókiennicze i obuwnicze, przemysł chemiczny i papierniczy)
  • ž  Przemysł rolno – spożywczy (gorzelnie, browary, młyny, rzeźnie, cukrownie)
  • ž  Przemysł ceramiczny (cegielnie, wapienniki, cementownie)
  • ž  Obiekty infrastruktury technicznej (wodociągi)
  • ž  Budowle hydrotechniczne (jazy i śluzy, kanały żeglugowe, sztuczne zbiorniki retencyjne)
  • ž  Infrastruktura drogowa i kolejowa (mosty, wiadukty, dworce)

Więcej

 

bip

 

PUBLIKACJE
O ZABYTKACH OPOLSZCZYZNY

oik2011okladka

W Opolskim Informatorze Konserwatorskim z 2011 r. można Więcej >>

 

ZABYTEK CHRONIONY
PRAWEM