Ruchome



więcej

Nieruchome



więcej

Archeologia



więcej
 

Zakończono konserwację rzeźby św. Jana Nepomucena w Bogdanowicach

W minionym roku zostały zakończone prace konserwatorskie przy pochodzącej z 1841 r. rzeźbie św. Jana Nepomucena, znajdującej się przy moście w Bogdanowicach. Ze względu na wydane zalecenia konserwatorskie Opolskiego Konserwatora Zabytków podjęto działania, które nie tylko powstrzymały proces destrukcji obiektu, ale przywróciły także w dużym stopniu jego pierwotną klasycystyczną estetykę. W wyniku wcześniejszych napraw marmurowa rzeźba świętego została posklejana z porozbijanych elementów, a następnie pomalowana farbą olejną i zacierką cementową. W wielu miejscach uwidoczniły się ubytki wywołane działaniem grzybów i innych mikroorganizmów oraz cukrzeniem się kamienia. W trakcie prac konserwatorskich mgr Dorota Gryczewska, dyplomowana konserwator dzieł sztuki, przeprowadziła dezynfekcję figury i usunęła przemalowania, zaplamienia oraz cementowe i gipsowe nawarstwienia. Po wykonaniu impregnacji osłabionych miejsc uzupełniła ubytki kamienia i skleiła pęknięcia, przywróciła także polerowaną fakturę marmuru, którą następnie zabezpieczyła. Na podstawie zachowanych śladów został zrekonstruowany i wyzłocony nimb, tak bardzo charakterystyczny dla figur św. Jana Nepomucena.

oprac. Katarzyna Długosz-Niedbalec

Fotografie z archiwum WUOZ-u w Opolu: 1-4 przed konserwacja, 5-8 po konserwacji figury św. Jana Nepomucena

Bogdanowice1 Bogdanowice2 Bogdanowice4 Bogdanowice5
Bogdanowice6 Bogdanowice7 Bogdanowice8 Bogdanowice9

Krzyż pokutny w Domaszkowicach po konserwacji

W minionym roku zakończono wiele prac konserwatorskich zarówno przy zabytkach ruchomych, jaki i architektury. Postaramy się na początku 2021 r. zaprezentować Państwu kilka zabytkowych obiektów po konserwacji. Jednym z nich jest gotycki krzyż pokutny, zlokalizowany przy murze kościelnym w Domaszowicach. Ten pochodzący z XV w. wykuty z jednego kawałka marmuru krzyż został postawiony według legendy w miejscu zamordowania w 1428 r. proboszcza Wierzbięcic Albertusa Józefa Scharffa. W wyniku zaleceń pokontrolnych podjęto działania konserwatorskie mające na celu przede wszystkim zabezpieczenie zabytku przed dalszym niszczeniem. Powierzchnia marmuru pod wpływem czynników atmosferycznych oraz naleciałości biologicznych stała się porowata, pokryta nawarstwieniami gipsowymi i zaplamieniami po mikroorganizmach. Na scukrzonej i popękanej powierzchni pojawiły się liczne ubytki i odspojone łuski kamienia, zatarł się także pierwotnie wyryty rysunek noża i kielicha. Prac konserwatorskich podjęła się mgr Dorota Gryczewska, dyplomowana konserwator dzieł sztuki. W swojej pracowni przeprowadziła dezynfekcję i oczyszczenie kamienia z zabrudzeń i nawarstwień biologicznych. Po impregnacji osłabionych miejsc usunęła zaplamienia, spatynowała trudno usuwalne i skleiła pęknięcia marmuru oraz wypełniła szczeliny i pustki pomiędzy większymi odspojeniami. Posadowienie krzyża w miejscu pierwotnym i uporządkowanie terenu wokół niego zostało poprzedzone hydrofobizacją kamienia i zabezpieczeniem jego powierzchni poprzez nałożenie mikrowosku na gorąco.

oprac. Katarzyna Długosz-Niedbalec

Fotografie z archiwum WUOZ-u: 1-5 przed konserwacją, 6-8 po konserwacji krzyża pokutnego w Domaszkowicach

Domaszkowice1 Domaszkowice2 Domaszkowice3 Domaszkowice4
Domaszkowice5 Domaszkowice6 Domaszkowice7 Domaszkowice8

Biskupów – tabernakulum i mensa po konserwacji

Dzisiaj zostały odebrane prace konserwatorskie prowadzone przy tabernakulum i mensie ołtarza głównego, znajdującego się w kościele parafialnym pw. Zwiastowania NMP w Biskupowi. Ten jednonawowy, wybudowany w 1 ćw. XIV w. kościół kryje w sobie głównie barokowe wyposażenie pochodzące z czasów przebudowy w 1770 r. Dzięki staraniom obecnego Proboszcza rozpoczęły się w bieżącym roku prace konserwatorskie przy powstałym w 1787 roku ołtarzu głównym. W pierwszym etapie poddano konserwacji tabernakulum i mensę ołtarza. Zgodnie z zatwierdzonym w pozwoleniu Opolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków programem prac opracowanym przez dyplomowaną konserwator dzieł sztuki, mgr Dorotę Gryczewską zostały przeprowadzone badania stratygraficzne, w trakcie których stwierdzono stan zachowania historycznych warstw malarskich i złoceń w celu określenia zakresu usuwania wtórnych warstw barwnych. Po zabiegach dezynsekcji i dezynfekcji, oczyszczeniu obiektu z zabrudzeń i przemalowań uzupełniono ubytki drewna i zaprawy oraz zaimpregnowano osłabione miejsca. Następnie zrekonstruowano na powierzchni mensy i tabernakulum barokową warstwę kolorystyczną na podstawie śladów pierwotnej polichromii. Natomiast na rzeźbach aniołów po oczyszczeniu pozostawiono jedyną istniejącą historyczną polichromię pochodzącą z XIX w. Elementy snycerskie zostały wyzłocone i wysrebrzone zgodnie z techniką oryginału.

Dzięki przeprowadzonej konserwacji tabernakulum i mensa odzyskały pierwotną estetykę.

oprac. Katarzyna Długosz-Niedbalec

Fotografie z archiwum WUOZ-u:

BISKUPW1 Biskupw2 Biskupw3
Biskupw4    

Ukończono konserwację kolejnych zabytków z kościoła odpustowego w Oleśnie

Dzięki wsparciu finansowemu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego zakończono konserwację kolejnych elementów z zabytkowego wyposażenia kościoła odpustowego pw. św. Anny w Oleśnie, wpisanego na listę pomników historii. W ramach prac udało się odnowić dwa neogotyckie ołtarze boczne znajdujące się w nawie kościoła. Datowane na około 1873 r. bliźniacze ołtarze poświęcone św. Walentemu i św. Józefowi dzięki usunięciu przemalowań odzyskały pierwotną kolorystykę ze starannym opracowaniem złoceń. Przywrócono także pierwotną polichromię na barokowym Krucyfiksie (1 poł. XVII w.), który umieszczony jest na belce tęczowej. Zabiegom poddano także barokowy obraz Chrystus Bolesny z bardzo ciekawym przedstawieniem modlącego się Chrystusa, wokół którego umieszczone są medaliony ze scenami Męki Pańskiej. Zwłaszcza w przypadku ostatniego obiektu na uwagę zasługują odkryte w mocno uszkodzonej dolnej partii obrazu ślady napisu, które były zupełnie nieczytelne przed rozpoczęciem prac. Prace prowadzone były od sierpnia do października 2020 r. przez dyplomowaną konserwator dzieł sztuki mgr Renatę Szelwach.

oprac. Anna Molenda

Fotografie zabytków po konserwacji z archiwum WUOZ-u w Opolu:

Olesno1 Olesno2 Olesno mini
Olesno3 Olesno4 Olesno5

Biedrzychowice - rzeźba św. Jana Nepomucena po konserwacji

Figury św. Jana Nepomucena stanowią jeden z charakterystycznych zabytkowych elementów krajobrazu kulturowego Opolszczyzny. Marmurowa rzeźba świętego, znajdująca się we wsi Biedrzychowice należy do prywatnego właściciela, który podjął starania, przy wsparciu merytorycznym i finansowym ze strony urzędu konserwatorskiego, o przeprowadzenie jej fachowej konserwacji. W okresie od lipca do października 2020 r. dyplomowany konserwator dzieł sztuki Pan mgr Rafał Rzeźniczek przeprowadził prace w zakresie pełnej konserwacji figury. W ramach podjętych w pracowni konserwatorskiej działań usunięto z powierzchni rzeźby wtórne przemalowania farbą olejną i dzięki wykonaniu badań konserwatorskich ustalono, iż pierwotnie figura nie była pokryta polichromią, a funkcję zdobniczą pełniły złocenia, których relikty odkryto na fragmentach szat – na koronce komży i rękawów stroju świętego oraz na trzymanych przez postać atrybutach – palmie męczeńskiej oraz krucyfiksie. Stąd, ze względu na przedstawione rozpoznanie konserwatorskie, Opolski Wojewódzki Konserwator Zabytków zaakceptował propozycję konserwatora, aby wykonać rekonstrukcję złoceń zgodnie ze stwierdzonymi śladami występowania reliktów. Przeprowadzone zabiegi niewątpliwie przywróciły biedrzychowickiej rzeźbie jej pierwotne walory artystyczne, z możliwością podziwiania rzeźbiarskiego kunsztu nieznanego artysty-rzeźbiarza działającego na przełomie XVIII i XIX w., który finezyjnie wyrzeźbił figurę w marmurze. Zdjęcia ukazują stan figury przed rozpoczęciem prac, w ich trakcie oraz uzyskany efekt końcowy prac konserwatorskich prowadzonych przy zabytku.

oprac. Anna Molenda

Fotografie autorstwa Anny Molendy: 1-2 figura przed konserwacją, 3-5 w trakcie konserwacji, 6 - po konserwacji:

Biedrzychowice1 Biedrzychowice2 Biedrzychowice3
Biedrzychowice4  Biedrzychychowice5 Biedrzychowice6

Krasne Pole – płyta nagrobna po konserwacji

Jeden z najstarszych zabytków znajdujący się w leżącym przy polsko-czeskiej granicy, we wschodniej części Gór Opawskich, kościele filialnym pw. Św. Marii Magdaleny w Krasnym Polu, wymagał pilnego podjęcia prac konserwatorskich. Renesansowa płyta nagrobna Jana Kobyłki, upamiętniająca zmarłego w 1544 r. pana na Kobylem, z płaskorzeźbionym wizerunkiem rycerza i napisami w języku czeskim, została w okresie powojennym „odnowiona” poprzez pomalowanie farbą olejną, a niefachowe i niewłaściwe zabiegi, zwłaszcza uszczelniające działanie powłoki malarskiej i brak izolacji, powodowały niszczenie cennego zabytku. Stąd w okresie od sierpnia do października 2020 r. wykonana z piaskowca płyta poddawana była zabiegom konserwatorskim przez dyplomowaną konserwator dzieł sztuki Panią Dorotę Gryczewską. W pracowni konserwatorskiej przeprowadzono zabiegi dezynfekcji kamienia preparatem biobójczym i oczyszczono powierzchnię z warstw farby i zabrudzeń, w tym zamplamień po szkodliwym działaniu grzybów i farb. Piaskowiec odsolono oraz wzmocniono strukturalnie, a po naprawie uszkodzeń mechanicznych płytę przewieziono do kościoła i zamontowano we wnęce w ścianie przedsionka kościoła. Zdjęcia ukazują stan płyty przed rozpoczęciem prac oraz uzyskany efekt końcowy prac przy zabytku (fotografie powykonawcze mgr Dorota Gryczewska).
Prace konserwatorskie przy płycie nagrobnej Jana Kobyłki były dotowane przez OpolskiegoWojewódzkiego Konserwatora Zabytków w ramach udzielonych w 2020 r. dotacji celowych na prace konserwatorskie przy zabytkach wpisanych do rejestru zabytków.

oprac.Anna Molenda

Fotografie autorstwa D. Gryczewskiej: 1-2 przed konserwacją płyty, 3-5 po konserwacji.

Krasne1 Krasne2 Krasne mini
Krasne4 Krasne5  

Otmuchowski ołtarz boczny św. Jana Chrzciciela po konserwacji

To następny cenny barokowy obiekt z kościoła parafialnego pw. św. św. Mikołaja i Franciszka Ksawerego w Otmuchowie po pracach konserwatorskich, wykonanych przez dyplomowaną konserwator dzieł sztuki, mgr Renatę Szelwach. Stworzony w 1696 r. przez Johanna Weinmanna z Ellwangen ołtarz boczny pw. św. Jana Chrzciciela jest ołtarzem bliźniaczym do odnowionego już ołtarza pw. św. Franciszka Ksawerego. Po wcześniejszym przeprowadzeniu badań stratygraficznych wykonawca rozpoczął prace konserwatorskie, które objęły: oczyszczenie powierzchni, podklejenie łusek polichromii i pozłoty, usunięcie wtórnych warstw malarskich. W trakcie demontażu ołtarza okazało się, że struktura drewna jest bardzo mocno osłabiona i zdegradowana przez drewnojady. Dlatego przeprowadzono dezynsekcję i impregnację drewna, wzmocnienie i naprawę połączeń stolarskich oraz wymianę zniszczonych elementów konstrukcyjnych. Po uzupełnieniu ubytków drewna i zaprawy wyretuszowano polichromię i uzupełniono złocenia w technice na mat i poler, z zachowaniem oryginalnego. Przeprowadzono także na podstawie zachowanych materiałów archiwalnych rekonstrukcję Dzieciątka Jezus. Podczas prac oczyszczających odnaleziono na tyłach kolumny i gzymsie odręczne podpisy wykonawców renowacji z 1858 r.

Konserwacji także poddano obraz „Ścięcie św. Jana Chrzciciela” poprzez oczyszczenie lica, usunięcie pożółkłego werniksu i starych retuszy, reperację płótna i uzupełnienie ubytków zaprawy bolusowej. Po wykonaniu dublażu i nabiciu płótna na nowe krosna wyretuszowano warstwę malarską i zabezpieczono ją werniksem.

W dalszym ciągu trwają prace konserwatorskie wyposażenia otmuchowskiego kościoła. Już wkrótce zostaną ukończone prace przy drzwiach do zakrystii południowej i północnej.

Otmuchw1 Otmuuchw3 Otmuchw2

 

 

Oleski obraz "CHRYSTUS DOBRY PASTERZ" po konserwacji

Dzięki systematycznym pracom konserwatorskim przy zabytkowym wyposażeniu we wpisanym na listę pomników historii kościele odpustowym pw. św. Anny w Oleśnie odnowiono kolejny cenny zabytek, pochodzący z 1741 r. barokowy obraz "Chrystus Dobry Pasterz". Prowadzone od lipca do września 2020 r. przez dyplomowaną konserwator dzieł sztuki mgr Renatę Szelwach prace konserwatorskie, oparte na uzgodnionym przez OWKZ programie, miały na celu odnowienie olejnego obrazu na podłożu drewnianym. Zakres prac obejmował: oczyszczenie powierzchni z zabrudzeń powierzchniowych, usunięcie miejscowych przemalowań, które stwierdzono w partii aureoli i perizonium oraz uzupełnienie ubytków zaprawy i retusz warstwy malarskiej. Drewniane podłoże zostało także zaimpregnowane, a na koniec powierzchnia obrazu została zabezpieczona werniksem. W trakcie prac zaakceptowano także propozycję uestetycznienia pozbawionej jakiegokolwiek opracowania kolorystycznego ramy obrazu.
Prace konserwatorskie przy obrazie były dotowane przez OWKZ w ramach udzielonych w 2020 r. dotacji celowych na prace konserwatorskie przy zabytkach wpisanych do rejestru zabytków.
Zdjęcia wykonane w trakcie konserwacji przez Panią Renatę Szelwach ukazują stan obrazu przed rozpoczęciem prac, w jej trakcie oraz uzyskany efekt końcowy prac przy zabytku.

oprac. Anna Molenda

Fotografie z archiwum WUOZ-u w Opolu przedstawiają obraz przed konserwacją, w trakcie i po koknserwacji.

Olesno1 Olesno2 Olesno3

Konserwacja jedynej na Opolszczyźnie ceramicznej rzeźby św. Jana Nepomucena

Po przeprowadzonej w 2018 r. przez inspektorów Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Opolu kontroli stanu zachowania ceramicznej figury św. Jana Nepomucena znajdującej się w Ścinawie Nyskiej, gm. Korfantów, właściciel zabytku po uzyskaniu w 2019 r. pozwolenia OWKZ zainicjował w 2020 r. prace konserwatorskie. Po demontażu i wstępnym oczyszczeniu powstałej w 1 poł. XIX w. figury świętego ustalono, że rzeźba została wykonana poprzez wypalenie w ok. 800oC płata masy ceramicznej wyciśniętej z formy gipsowej. Bardzo dobrej jakości masa ceramiczna, mająca bardzo drobne wypełnienie w postaci piasku kwarcowego została wypalona w piecu typu hoffmanowskiego, znajdującego się w lokalnej cegielni działającej na przełomie XIX/XX w. Powstała w ten sposób figura uzyskała pustą niszę w środku i ścianki o grubości od 2-10 cm.

Ta wyjątkowa w województwie opolskim pod względem materiałowym rzeźba w wyniku niefachowych remontów została pokryta mleczkiem cementowym, współczesnymi zaprawami klejowymi i farbami olejnymi. Działania te spowodowały liczne spękania pierwotnej struktury i duże złuszczenia ceramicznej powierzchni. W dalszym działaniu konserwatorskim przewidziano wzmocnienie ceramicznej struktury, oczyszczenie z wtórnych nawarstwień oraz odsolenie, następnie przymocowanie dłoni, głowy i krucyfiksu i uzupełnienie ubytków formy rzeźbiarskie. W przypadku odnalezienia oryginalnej polichromii przewidywana jest jej rekonstrukcja i zabezpieczenie.

Jest szansa, że odnowiona tak unikatowa rzeźba powróci do grona licznie występujących na Opolszczyźnie kamiennych rzeźb przedstawiających świętego Jana Nepomucena – patrona spowiedników, dobrej spowiedzi, tonących, mostów i orędownika podczas powodzi.

oprac. Katarzyna Długosz-Niedbalec

Zdjecia z archiwum WUOZ-u:

Nepomuk3 Nepomuk1 Nepomucen2

Płaskorzeźby w Mechnicy po konserwacji

W dniu 25.06.2020 r. zostały zakończone prace konserwatorskie przy dwóch XIX-wiecznych płaskorzeźbach „Modlitwa Chrystusa w Ogrodzie Oliwnym” i „Zmartwychwstanie”, umieszczonych we wnękach kapliczek przybramnych ogrodzenia kościoła parafialnego pw. św. Jakuba w Mechnicy, gm. Reńska Wieś. Zostały one wykonane przez artystę podpisującego się inicjałami M.R. metodą odlewu gipsowego, nałożonego na drewniany stelaż i wzmocnionego pakułami lnianymi, zabezpieczonego od odwrocia smołą, a od lica pokostem i pomalowanego farbą olejną.

Przemalowania warstwy barwnej oraz wcześniejsze niefachowe remonty spowodowały miejscowe spękania, złuszczenia i odspojenia polichromii oraz duże zniszczenia gipsu szczególnie w dolnej partii.

Konserwacja, która została przeprowadzona zgodnie z zatwierdzonym w pozwoleniu OWKZ programem prac i uzgodnieniem, obejmowała takie działania, jak: po demontażu usuniecie przemalowań, wzmocnienie strukturalne gipsu i uzupełnienie jego ubytków, rekonstrukcja skrzydła anioła ze sceny „Modlitwa Chrystusa w Ogrodzie Oliwnym”, przygotowanie wnętrza nisz, wyretuszowanie polichromii oraz nałożenie preparatu hydrofobowego.

Wszystkie działania konserwatorskie dyplomowany konserwator dzieł sztuki, mgr Renata Szelwach opisała w dokumentacji przekazanej do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Opolu.

oprac. Katarzyna Długosz-Niedbalec

 

Zdjęcia z archiwum WUOZ-u w Opolu:

Mechnica1 Mechnica2 Mechnica3
Mechnica4 Mechnica5 Mechnica6
Mechnica7    

 

 

 

bip

 

PUBLIKACJE
O ZABYTKACH OPOLSZCZYZNY

Poradnik strona tytuowa

Zachęcamy do przeczytania poradnika  Więcej >>

 

link

 

ZABYTEK CHRONIONY
PRAWEM