Polichromie
 



więcej

Budownictwo drewniane



więcej

Dziedzictwo wsi



więcej

Zabytki techniki



więcej

Inne
 



więcej
 

Hutnictwo żelaza, czyliotrzymywanie metali z rud, znane jest od stuleci. Na przestrzeni czasu metody i techniki wytapiania metali ulegały zmianom. Na naszym terenie hutnictwo rozwijało się głównie nad prawobrzeżnymi dopływami Odry (Małą Panwią, Kłodnicą, Budkowiczanką) w oparciu o miejscowe surowce: rudę darniową, drewno i energię wodną. Już w XIV i XV w. powstawały tu prymitywne huty żelaza w postaci kuźnic. Wytapiano w nich żelazo w piecach łupkowych, czyli dołach zasypanych rudą darniową i węglem drzewnym. Dla osiągnięcia wysokiej temperatury, potrzebnej do wytopu, dmuchano powietrze miechami do pieca napełnionego węglem drzewnym i rudą. Miechy pędzono siłą wody. Z początkiem XVIII w. wskutek wzmożonego zapotrzebowania na żelazo, zaczęły powstawać "wysokie" piece, w których osiągano wyższą temperaturę i wydajność. W masywie leśnym nad Małą Panwią i Kłodnicą przed powstaniem Huty "Małapanew" istniało 12 wysokich pieców z 28 piecami do fryszowania (dawny sposób świeżenia surówki żelaza w piecach fryszerkach).

image005Huta żelaza w Zagwiździu Została zbudowana w 1754 r. i jest jednym z najstarszychzakładów metalurgicznych na Śląsku Opolskim. Składa się z klasycystycznego budynku kuźni z kowalskim młotem wodnym (1806),  kanału roboczego z kołem wodnym napędzającym maszynę nożyc (1802) oraz odlewni z wieżą wyciągową (XIX w.), a także hydrotechnicznych budowli piętrzących na Budkowiczance. Odrestaurowany zespół przemysłowy z salą muzealną, dokumentującą tradycje hutnicze regionu, stanowi atrakcję turystyczną.

image006Huta Małapanew w Ozimku W 1754 r. z inicjatywy hr. Redena, realizującego zalecenia Fryderyka II, dotyczące aktywizacji gospodarczej wschodnich terenów Niemiec, powstała w Ozimku nowoczesna huta żelaza, jedna z największych na Śląsku. Hutę usytuowano na miejscu dawnego młyna wodnego, należącego do chłopa o nazwisku Ozimek. Początkowo produkowała amunicję artyleryjską, garnki, kotły i piece żelazne, od 1756 r. odlewy i żelazo w sztabach, a od czasów napoleońskich broń (muszkiety, karabiny, bagnety, pistolety). Huta „Małapanew” była wówczas jedną z najnowocześniejszych w Europie, wprowadzono tu wiele innowacji technicznych i technologicznych np. prekursorskie w Europie (1789) zastosowanie koksu do wytopu surówki czy pionierską produkcję maszyn parowych, które zdobywały nagrody na europejskich wystawach przemysłowych. Rozwój huty wywarł wpływ na rozwój całej miejscowości. I tak np. w 1819 r. postawiono dla pracowników huty klasycystyczny kościół ewangelicki wg projektu K. F. Schinkla, w 1820 r. wybudowano drogę z Opola przez Ozimek do Zawadzkiego, a w 1827 r. żeliwny wiszący most nad rzeką Mała Panew, w 1858 r. natomiast oddano do użytku linię kolejową Opole-Tarnowskie Góry (drugą na Śląsku!).

 

bip

 

PUBLIKACJE
O ZABYTKACH OPOLSZCZYZNY

oik2012okladka

W Opolskim Informatorze Konserwatorskim z 2012 r. można Więcej >>

 

ZABYTEK CHRONIONY
PRAWEM